Waarom SORTED nodig is: “De textielketen moet slimmer, betaalbaarder en circulair”
Interview met Charles Graft (Sympany) en Sven Jurgens (Ecoras)
De textielsector staat voor een fundamentele omslag. Wereldwijd is de industrie verantwoordelijk voor circa 10 procent van de CO₂-uitstoot, terwijl minder dan 0,01 procent van al het textiel écht wordt gerecycled tot nieuwe vezels. Ook in Nederland groeit het probleem snel: alleen al in Noord-Nederland wordt jaarlijks zo’n 31 miljoen kilo textiel afgedankt.
Met het project SORTED werken bedrijven, kennisinstellingen en overheden samen aan een circulaire textielketen. We spreken met initiatiefnemers Charles Graft en Sven Jurgens.
Wil je een bewerking van dit interview beluisteren? Dat kan via deze link (gemaakt met Google's NotebookLM app):
Waarom is dit project juist nu zo urgent?
Charles Graft (Sympany)
“Omdat meerdere ontwikkelingen samenkomen. We zien een sterke toename van afgedankt textiel, terwijl de kwaliteit afneemt en de opbrengsten uit hergebruik en recycling steeds verder dalen. Tegelijk blijven de kosten stijgen. In het huidige lineaire systeem loopt dat vast. Als sector moeten we nu fundamenteel anders gaan werken.”
Sven Jurgens (Ecoras)
“Daar komt bij dat de maatschappelijke en politieke druk toeneemt. De ambitie is om de ecologische voetafdruk van textiel in 2035 te halveren. Dat red je niet met kleine optimalisaties. Dat vraagt om een systeemverandering – en die moet je samen organiseren.”
Wat is SORTED in de kern?
Sven Jurgens
“SORTED is een ketenproject. We werken aan meerdere werkpakketten tegelijk: geavanceerde sortering, chemische textielrecycling, onderzoek naar consumentengedrag én de ontwikkeling van mensen die in de sector werken. Juist die combinatie maakt het project krachtig.”
Charles Graft
“Het doel is om textielstromen zo te organiseren dat hergebruik en recycling op grote schaal mogelijk worden, tegen lagere kosten en met betere kwaliteit.”
Waar zit volgens jullie de grootste bottleneck richting een circulaire textielketen?
Charles Graft
“De economische haalbaarheid. Gerecycled textiel is duurder dan nieuwe grondstoffen. Zolang dat zo blijft, is opschaling onmogelijk. Kosten moeten omlaag en de sortering voor de textielrecycling moet beter.”
Sven Jurgens
“Je zou ook kunnen zeggen dat nieuwe grondstoffen te goedkoop zijn. Gerecycled textiel moet concurreren met goedkope nieuwproductie, terwijl de milieukosten van de productie niet in de verkoopprijs zijn verwerkt. Een ongelijk speelveld, maar wel hoe het op dit moment werkt. Het verplicht stellen van het gebruik van gerecyclede garens in textiel kan het speelveld wat meer gelijk trekken.”
Hoe kan SORTED die kosten omlaag brengen?
Charles Graft
“Door automatisering, robotisering en digitalisering. Handmatig sorteren is arbeidsintensief en beperkt in schaal. Met AI-gestuurde sortering, robots en data gedreven processen kunnen we grotere volumes verwerken tegen lagere kosten én met betere kwaliteit.”
Sven Jurgens
“Dat is cruciaal, want zonder geïndustrialiseerde sortering is vezel-tot-vezel recycling economisch niet haalbaar. SORTED richt zich precies op die bottleneck.”
Welke rol spelen de recyclebedrijven in het SORTED-consortium, en waarom zijn zij zo bepalend voor het slagen van het project?
Charles Graft
“Zonder recyclebedrijven is er geen circulaire textielketen. Met hun technologie maken zij het mogelijk om van oud textiel weer nieuwe garens te maken. Hun eisen aan kwaliteit, zuiverheid en samenstelling zijn richtinggevend voor alles wat daarvoor, dus bij textielsorteerders zoals Sympany, gebeurt. Als we daar geen rekening mee houden, blijft recycling een theoretisch verhaal.”
SORTED richt zich niet alleen op technologie. Waarom zijn consumentengedrag en scholing ook onderdeel van het project?
Sven Jurgens
“Omdat technologie alleen niet genoeg is. We onderzoeken hoe consumenten anders kunnen omgaan met textiel: langer gebruiken, beter afdanken en bewustere keuzes maken.
Charles Graft
“En voor medewerkers in de sector verandert het werk. Automatisering vraagt om nieuwe vaardigheden. Daarom is (om)scholing een belangrijk onderdeel van SORTED: we willen mensen meenemen in deze transitie.”
Waarom is Noord-Nederland een logische plek voor dit project?
Sven Jurgens
“De regio heeft unieke assets: diepgaande kennis van polymeren en garens, bestaande recyclinginitiatieven en sterke samenwerking tussen bedrijven, kennisinstellingen en overheden. Dat maakt Noord-Nederland bij uitstek geschikt als proeftuin voor circulair textiel.”
Charles Graft
“Bovendien liggen hier kansen voor nieuwe werkgelegenheid en innovatie. SORTED gaat niet alleen over afval verminderen, maar ook over het bouwen aan een nieuwe, toekomstbestendige industrie.”
Wanneer kunnen mensen de eerste resultaten van SORTED verwachten?
Charles Graft
“Weliswaar is het een vierjarig project maar de eerste onderdelen kunnen we binnenkort al laten zien. Bijvoorbeeld de installatie om de kunstmatige intelligentie te laden en te trainen, is al operationeel. Inmiddels zijn er al 10.000 kledingstukken gescand. Ook met de robot om de plastic zakken te openen, worden al de eerste proeven gedaan. Maar eerlijk is eerlijk: het is nog een lang en intensief traject.”
Sven Jurgens
“Daarnaast willen we inspireren. We laten zien wat er allemaal al mogelijk is: nieuwe technologieën, gerecyclede materialen én hoe mooi hergebruik en vintage kleding kan zijn. Circulair textiel is geen compromis, maar een volwaardig en aantrekkelijk alternatief. Met SORTED maken we die toekomst zichtbaar en tastbaar.”
___________________________________________
Afsluiter
Met SORTED zet Noord-Nederland een belangrijke stap richting een circulaire textielketen: slimmer georganiseerd, technologisch onderbouwd en economisch toekomstbestendig. In de komende periode deelt SORTED meer over de voortgang, innovaties en resultaten van het project.
